زیرساخت انرژی به میدان اصلی درگیری تبدیل شده است
گزارشی تحلیلی با تمرکز بر تهدید نیروگاهها، آب، سوخت و شبکههای حیاتی تأکید میکند که در جنگهای جدید، زیرساخت انرژی از حاشیه به قلب میدان نبرد منتقل شده است.
به گزارش آشکار، در جنگهای جدید، برق و زیرساختهای انرژی به اهداف اصلی تبدیل شدهاند؛ تهدیدی که میتواند زندگی غیرنظامیان را مستقیم تحتتأثیر قرار دهد.
در جنگهای جدید نخستین ضربه الزاماً به مواضع نظامی وارد نمیشود، بلکه ممکن است نیروگاهها، پستهای برق، تأسیسات آب، پالایشگاهها و شبکههای حیاتی هدف قرار گیرند؛ زیرساختهایی که ادامه کار بیمارستانها، حملونقل، بانکها، ارتباطات و زندگی روزمره میلیونها نفر به آنها وابسته است.
بر اساس این گزارش، روند تحولات ماههای اخیر نشان میدهد انرژی دیگر فقط یکی از پیامدهای جنگ نیست، بلکه خود به یکی از مهمترین میدانهای بازدارندگی، فشار و اقدام متقابل تبدیل شده است.
در گزارش پاون آمده است که با گسترش دامنه درگیریها، تأسیسات نفت و گاز، شبکه برق، زیرساختهای آب و مسیرهای انتقال انرژی نیز وارد دایره تهدید شدهاند. این گزارش با استناد به روایتهای رسانهای و مواضع اعلامشده در طرفهای درگیر، هشدار میدهد که هرگونه حمله به زیرساختهای انرژی میتواند دامنه بحران را از یک کشور فراتر ببرد و کل منطقه را درگیر کند.
بر پایه این تحلیل، تهدید علیه نیروگاهها فقط به معنای خاموشی محدود نیست، بلکه میتواند به اختلال همزمان در آب، سوخت، حملونقل، سلامت عمومی و امنیت شهری منجر شود.
گزارش پاون تأکید میکند در بسیاری از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، میان برق و آب رابطهای مستقیم و حیاتی وجود دارد. بخش مهمی از آب شرب این کشورها از آبشیرینکنهایی تأمین میشود که بدون برق از مدار خارج میشوند.
بر همین اساس، هرگونه حمله به شبکههای برق، نیروگاهها یا تأسیسات انرژی، تنها یک اختلال صنعتی محسوب نمیشود، بلکه میتواند به سرعت به بحران آب، سلامت و زیست شهری تبدیل شود. این همان وضعیتی است که گزارش از آن با عنوان احتمال شکلگیری زنجیرهای از اختلالات در سطح منطقه یاد میکند.
در این گزارش آمده است تهدید علیه نیروگاهها، پلها، پالایشگاهها و دیگر زیرساختهای حیاتی، در طول زمان از یک موضع مقطعی فراتر رفته و به بخشی از ابزار فشار در میدان جنگ و روند مذاکره تبدیل شده است.
تحلیل منتشرشده تأکید دارد تکرار تهدیدها علیه زیرساختهای برق و حملونقل، این پیام را منتقل میکند که در جنگهای جدید، آسیبپذیری شبکههای حیاتی به یکی از مهمترین اهرمهای اعمال فشار بر طرف مقابل بدل شده است.
یکی از مهمترین بخشهای گزارش، به بحث درباره احتمال قطع گسترده برق در تهران میپردازد. پاون در این بخش با لحنی محتاطانه توضیح میدهد که برخی گزارشهای رسانهای از طرح موضوع در سطوح بالا سخن گفتهاند، اما این موضوع را نباید معادل تصمیم قطعی و اجراشده دانست.
اهمیت این بخش در آن است که میان طرح یک سناریو و وقوع یک اقدام عملیاتی تفاوت میگذارد؛ موضوعی که در تنظیم خبر حرفهای و مسئولانه اهمیت بالایی دارد.
در این گزارش تأکید شده است که قطع برق یک کلانشهر فقط خاموش شدن چراغ خانهها نیست. چنین رخدادی میتواند زنجیرهای از اختلالات را در بیمارستانها، مراکز درمانی، سامانههای آبرسانی، ارتباطات، حملونقل، خدمات بانکی، زنجیره سرد دارو و امنیت شهری ایجاد کند.
از همین منظر، گزارش نتیجه میگیرد که زیرساخت انرژی در جنگهای مدرن، مستقیماً با جان و زندگی غیرنظامیان گره خورده و هرگونه اقدام علیه آن، پیامدهایی فراتر از میدان نبرد کلاسیک خواهد داشت.
یکی از مهمترین محورهای این گزارش، تأکید بر این نکته است که پاسخ به تهدید خاموشی، فقط در سطح تهدید متقابل خلاصه نمیشود. پاون تصریح میکند کشوری که شبکه برق آن در برابر حملات فیزیکی، سایبری و اختلال سوخت مقاوم نباشد، نمیتواند امنیت انرژی خود را فقط بر ترس متقابل بنا کند.
در این چارچوب، گزارش چند اولویت مهم را برای افزایش تابآوری شبکه برق مطرح میکند:
– توزیع ظرفیت تولید و کاهش وابستگی به گرههای بزرگ
– ایجاد مراکز کنترل جایگزین و پشتیبان
– تقویت حفاظت فیزیکی و پدافند از نیروگاهها و پستها
– توسعه ریزشبکهها برای مراکز حیاتی
– ذخیره تجهیزات و سوخت راهبردی
– تمرین بازیابی شبکه پس از خاموشی گسترده
– تقویت امنیت سایبری سامانههای کنترل صنعتی
– طراحی سازوکار تداوم خدمت برای تهران و کلانشهرها
گزارش تحلیلی پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو در نهایت به این جمعبندی میرسد که برق، آب، سوخت و ارتباطات اکنون دیگر صرفاً خدمات عمومی نیستند، بلکه به عناصر تعیینکننده در بازدارندگی، پایداری ملی و تداوم زندگی در شرایط درگیری تبدیل شدهاند.
بر پایه این تحلیل، تهدید خاموشی تهران و هشدار نسبت به اختلال گسترده در زیرساختهای انرژی منطقه، دو نمود از یک واقعیت مشترکاند: در جنگهای مدرن، هدف گرفتن شبکههای حیاتی میتواند به ابزار فشار سیاسی و نظامی تبدیل شود؛ اما نخستین قربانی چنین روندی، مردم عادی خواهند بود.
انتهای پیام/
